Aşılama, tıptaki adıyla intrauterin inseminasyon (IUI), bebek sahibi olmakta zorlanan çiftler için uygulanan en basit ve ilk adım tedavi yöntemlerinden biridir. Bu yöntemde, erkekten alınan sperm laboratuvar ortamında hazırlanır ve kadının rahmine, yumurtlamaya yakın bir zamanda doğrudan yerleştirilir. Böylece spermlerin yumurtaya ulaşması kolaylaştırılır ve gebelik şansı artırılır (PMID: 24501038).
Sperm hazırlığı sırasında en çok tercih edilen yöntem yoğunluk gradyanı santrifüjü (density gradient centrifugation) yöntemidir. Bu yöntem, sperm örneğini farklı yoğunluktaki özel sıvıların üzerine katmanlar hâlinde yerleştirip santrifüj ederek kaliteli, hareketli ve morfolojik olarak normal sperm hücrelerini ayırmayı sağlar. Özellikle prostaglandin içeren seminal plazma kalıntılarının uzaklaştırılması, bazı kadınlarda nadir görülen prostaglandin aşırı duyarlılığı (alerjik reaksiyon, rahim kasılmaları, vajinal kanama gibi) riskini azaltmak açısından önemlidir. Bu nedenle, density gradient yöntemi, hem sperm kalitesini artırması hem de potansiyel immünolojik ve kimyasal reaksiyonları önleme kapasitesi nedeniyle laboratuvarlar tarafından en yaygın tercih edilen yöntem hâline gelmiştir (PMID: 19154573, PMID: 14644820).
Hazırlanan sperm küçük bir enjektöre çekilir. İnce ve yumuşak bir kateter yardımıyla sperm rahmin içine dikkatlice bırakılır. Bu işlem genellikle ağrısızdır ve sadece birkaç dakika sürer (PMID: 22542106).
Aşılamanın başarısı birçok faktöre bağlıdır: kadının yaşı, yumurtalık rezervi, sperm kalitesi, rahim iç tabakasının durumu ve aşılama zamanlaması gibi.
Genellikle 3 ila 6 kez aşılama denemesi yapılır. Eğer gebelik oluşmazsa, tüp bebek (IVF) yöntemine geçilmesi önerilir (PMID: 27403635).
Aşılama işlemi, çocuk sahibi olmak isteyen birçok çift için uygun, güvenli ve etkili bir tedavidir. Ancak her çiftin durumu farklıdır. Bu nedenle, tedavi planı mutlaka kişiye özel olmalı ve kadın doğum uzmanı ve tüp bebek ekibiyle birlikte planlanmalıdır. Aşılama, doğru hasta seçimi, uygun ilaç kullanımı, kaliteli sperm hazırlığı ve doğru zamanlamayla uygulandığında gebelik şansını belirgin şekilde artırabilir.
Daha Fazlasını Keşfedin
